Jan Tomasz Beranek, urodzony 14 grudnia 1880 roku w Pieńczowie, był wybitnym farmaceutą oraz oficerem w Wojsko Polskie. Jako major, swoją służbę łączył z pasją do farmacji, co uczyniło go postacią znaczącą w swoim zawodzie.
Niestety, jego losy tragicznie się potoczyły. Beranek zginął wiosną 1940 roku w Katyniu, stając się jedną z wielu ofiar zbrodni katyńskiej, będącej mrocznym rozdziałem w historii II wojny światowej.
Życiorys
Jan Beranek przyszedł na świat 14 grudnia 1880 roku w Pińczowie, jako syn Józefa oraz Marii z Machajskich. Ukończył studia z zakresu farmacji na uniwersytecie w Dorpacie.
Od lutego 1908 do czerwca 1919 miał zaszczyt służyć w szeregach wojsk rosyjskich. W lutym 1920 roku wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie otrzymał przydział do Okręgowej Składnicy Sanitarnej w Łodzi. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. W 1928 roku kontynuował szkolenie w Szkole Podchorążych Sanitarnych, uzyskując rangę kapitana, z datą senioralności od 1 lipca 1919 roku oraz drugą lokatę w korpusie oficerów sanitarnych – aptekarzy. Od 1930 roku był kierownikiem apteki SPSan, a później także kierownikiem apteki w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego oraz w Szpitalu Ujazdowskim. W 1931 roku osiągnął awans do stopnia majora, a w 1934 roku został przeniesiony w stan spoczynku, otrzymując przydział mobilizacyjny do CWSan.
W trakcie kampanii wrześniowej 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę, Jan Beranek w niewyjaśnionych okolicznościach trafił do niewoli sowieckiej. Osadzono go w obozie jenieckim w Kozielsku, gdzie wiosną 1940 roku został brutalnie zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD. Jego ciało spoczęło w bezimiennej mogile zbiorowej w lesie katyńskim. Od 28 lipca 2000 roku mieści się tam oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W toku ekshumacji przeprowadzonych przez Niemców w 1943 roku, jego zwłoki nie zostały zidentyfikowane. Jan Beranek znajduje się na liście wywózkowej 017/3 z 1940 roku.
Życie prywatne
Posiadał aptekę w Białej Podlaskiej, przy ul. Pierackiego 27. Przez pewien czas mieszkał w Komorowie koło Warszawy. Był żonaty z Leokadią z Kowalskich.
Ordery i odznaczenia
Jan Beranek w swojej karierze otrzymał szereg prestiżowych odznaczeń, które świadczą o jego znaczeniu i wkładzie w różne dziedziny. Wśród najważniejszych wyróżnień znalazły się:
- złoty Krzyż Zasługi, przyznany mu 19 marca 1937 roku,
- odznaka Honorowa PCK III stopnia, którą otrzymał w 1931 roku.
Upamiętnienie
5 października 2007 roku, minister obrony narodowej, Aleksander Szczygło, dokonał pośmiertnego awansu Jana Beranka do stopnia podpułkownika. Ogłoszenie tego zaszczytniego tytułu miało miejsce 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w czasie uroczystych obchodów „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W ramach szacunku dla jego pamięci, Jana Beranka uhonorowano „Dębem Pamięci”, który został posadzony przez Starostwo Powiatowe w Łasku, na ulicy Południowej 1. Inicjatywa ta jest częścią akcji „Katyń… pamiętamy” oraz „Katyń… Ocalić od zapomnienia”, mającej na celu zachowanie pamięci o wszystkich bohaterach związanych z tym tragicznym wydarzeniem historią.
Przypisy
- Muzeum Katyńskie. Sylwetki Ofiar Zbrodni Katyńskiej. [online], sylwetki.muzeumkatynskie.pl [dostęp 01.12.2024 r.]
- 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 27.06.2024 r.]
- „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 15.09.2023 r.]
- Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 26.08.2024 r.]
- Harmonogram odczytywania nazwisk osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie [online], policja.pl [dostęp 28.08.2024 r.]
- Zbrodnia katyńska, miedzy prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 17.09.2024 r.]
- Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org [dostęp 01.12.2024 r.]
- Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 05.10.2007 r. w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie.
- TomaszT. Lewandowski TomaszT., AdamA. Nielski AdamA., Katyń - strona główna [online], www.katyn-pamietam.pl [dostęp 05.07.2017 r.]
- Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 14.03.2021 r.]
- a b c d e Księga Cmentarna Katynia 2000, s. 29.
- a b Księga Cmentarna Katynia 2000, s. LIII.
- Rocznik Oficerski M.S.Wojsk. 1928, s. 720.
- Dziennik Personalny MSWojsk Nr 2/1931, s. 81.
- M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96 „za zasługi w służbie wojskowej”.
Pozostali ludzie w kategorii "Wojsko i służby mundurowe":
Zbigniew Kamiński (generał) | Roman ZawarczyńskiOceń: Jan Beranek